Wprowadzenie

W erze coraz szybszych i wydajniejszych procesów, które niemiłosiernie wytwarzają ciepło, producenci układów chłodzenia stają na głowie, by wymyślać do nich odpowiednie chłodzenie. Czasy kiedy to do schładzania Pentium 100 wystarczał mały, aluminiowy radiatorek dawno minęły. Obecnie stosuje się bardziej wyszukane metody, jak choćby zastosowanie technologii heatpipe (po pol. ciepłowody, rurki cieplne) połączonej z miedzianymi lub aluminiowymi radiatorami oraz wentylatory.

Dziś przedstawiamy jedenaście układów chłodzących przeznaczonych do podstawki Socket 939. Wbrew pozorom, pomimo wprowadzenia następny AM2, ten socket nadal stanowi zainteresowanie, głównie za sprawą bardzo tanich procesorów oraz dużego zróżnicowania dostępnych płyt głównych. Plusem oferowanych coolerów jest możliwość ich montażu nie tylko na S939, ale i również na starszym Socket 754 lub serwerowej Socket 940. Wiele z nich posiada również odpowiednie podstawki służące do instalacji na nowym AM2 lub również na konkurencyjnych układach Intel – Socket LGA 775. Nasze testy przeprowadziliśmy na wydajnym (i bardzo gorącym) AMD FX60 taktowanym częstotliwością 2600MHz. Zapraszamy do zapoznania się z chłodzeniami, a następnie z wynikami testów.

Coolery (nazwa ang.) bardzo zmieniały swoją postać w ciągu ostatnich lat. Stało to się za sprawą coraz gorętszych procesorów, setek megaherców, napięć, wydajności. To wymusiło na producentach układów chłodzących tworzenia bardziej wydajnych systemów, które zdołały by odprowadzić energię cieplną z CPU. Do standardowego radiatora dołączył wentylator. Wraz z biegiem lat, radiatory przybierały najwymyślniejsze twory: okrągłe, kwadratowe, płaskie, wysokie, zbudowane z aluminium, zbudowane z miedzi, etd. Nie obce również były systemy wodne, które do dziś pozostają jednymi z najbardziej wydajnych. Znane, ale mało popularne były również moduły Peltiera. Te jednak potrzebowały również wydajnego chłodzenia, ponieważ taki moduł (o wyglądzie płaskiej blaszki) z jednej strony odbierał ciepło, a z drugiej strony oddawał. Występowały również komplikacje z oszronieniem. Systemy raczej nie dla zwykłych użytkowników.

Natomiast dla zatwardziałych maniaków podkręcania sprzętu komputerowego pozostawały jeszcze freon i ciekły azot – niestety metody bardzo kosztowne i mało praktyczne dla domowych użytkowników.

Ostatni czasy jednak, dużą popularność zdobyły sobie ciepłowody, zwane inaczej rurkami cieplnymi lub z angielskiego heatpipe. Na czym polega ów chłodzenie? Otóż cały system najczęściej składa się z radiatorów, które połączone są ze sobą jednym lub większą ilością rurek wykonanych z miedzi czy aluminium. W podstawie coolera, który zazwyczaj wykonany jest z miedzi, bezpośrednio pobiera ciepło z procesora. By jednak przyspieszyć przetransportowanie ciepła na radiator, wykorzystano omawiany ciepłowód, który wychodzi z bloku podstawy chłodzenia i styka się z finami radiatora. Wewnątrz takiego ciepłowodu znajduje się ciecz. Gdy zaczniemy podgrzewać jeden koniec rurki (a więc ten w podstawie coolera), ciecz zacznie parować i przenosić na drugi koniec ciepłowodu. Tam następuje schładzanie, poprzez żeberka radiatora, w których umieszczony jest zazwyczaj ciepłowód. Poprzez proces skraplania, ciecz wraca z powrotem na początek rurki, i tak w kółko. Cały proces nie jest uzależniony od sił grawitacji, bowiem wnętrze rurki pokryte jest mikrokanalikami. Dzięki nim ciecz może wędrować przeciwstawnie do sił grawitacji. Całość prosta i tania w budowie. Wszystkie dziś przetestowane chłodzenia były oparte o technologię heatpipe. Jak widać, bez niej, nie można już się obyć.

Tyle tytułem wstępu. Przejdźmy do opisu metodologii testu.