Wstęp
Faktem jest, że właściwie każdy użytkownik komputera dąży do " podkręcenia " ( ang. "overclocking" ) swojego sprzętu. Overclocking’iem nazywamy ustawienie wyższych parametrów pracy procesora, grafiki, pamięci itp. niż nominalne ustawienia. Nieważne, czy mamy sprzęt 4 letni, czy niedawno nabyty, właściwie z każdego można jeszcze coś – kolokwialnie mówiąc - " wycisnąć ". Niniejszy artykuł powstał z zamysłem przybliżenia użytkownikom komputera szczegółów overclockingu.

Czym jest OVERCLOCKING ??
Jak już wspomniałem, overclockingiem nazywamy zmianę optymalnych parametrów pracy ustawionych na etapie produkcji na wyższe. Dla procesora dwoma najważniejszymi parametrami, wpływającymi na jego szybkość, jest szyna FSB ( Front Side Bus ) oraz mnożnik. Iloczyn tych dwóch to właśnie taktowanie procesora, np.: FSB 133 x mnożnik 10 daje nam 1330Mhz. Oczywiście, jest jeszcze kilkanaście czynników, które wpływają na to, czy podkręcimy procesor, czy nie. W dalszej części artykułu postaram się wymienić najważniejsze.

1. Procesor. Aktualnie na rynku wyróżniamy 2 firmy produkujące procesory. Są nimi AMD (Advenced Micro Devices) oraz Intel. Obie preferują inny sposób przyspieszania procesorów. AMD stawia na dopracowaną architekturę i mniejsze taktowanie, natomiast Intel na pierwszym miejscu stawiał taktowanie ( stawiał, gdyż powoli odchodzi od motta " wyższe taktowanie, wyższa wydajność ", stawiając teraz na dopracowanie architektury swoich procesorów ). Dla przykładu: procesor AMD Athlon XP 2500+ o taktowaniu "tylko" 1866 Mhz remisuje, a nawet wygrywa z teoretycznie mocniejszym P4 2,5Ghz.Uwidacznia to, że mimo ponad 600mhz różnicy w zegarach, procesor firmy AMD potrafi wyjść cało z pojedynku.

Procesory obu firm:

AMD:

AMD Athlon XP ( Extreme Perfomorance ), AMD Duron, AMD Sempron, AMD Athlon64 (FX).

AMD Athlon XP : Wyróżniamy 4 rdzenie montowane w tych procesorach : Palominio, Thoroughbred, Thorton i Barton.. Palominio jest najstarszym i najbardziej topornym w O/C. Powszechnie jest nazywany "małym grzejniczkiem ", gdyż wydziela ogromne ilości ciepła przy nominalnym taktowaniu, przez co podkręcanie mija się z celem, wartość szyny FSB jest w tym wypadku równa 133 Mhz. Rdzeń Palominio ma kształt kwadratowy na procesorze, więc łatwo go rozpoznać. Następny jest rdzeń o nazwie Thorougbred, wyposażony tak jak Palominio w 256Kb cache L2. Znany jest on z podatności na overclocking (vide A1700+). W nim również szyna ma 133Mhz, choć w przypadku Athlonów 2600+, 2700+ i 2800+ posiada ona częstotliwość 166Mhz. Następnie rdzeń o nazwie Barton, obdarzony został w kolejne 256kb cache L2 w stosunku do Thoroughbred’a, czyli ma aż 512 kb cache. We wszystkich modelach występuje na nim 166Mhz szyna. Oba rdzenie w przeciwieństwie do Palominio mają kształt prostokątny. Jest jeszcze jeden, o nazwie Thorton, ale to nic innego jak Barton z zablokowaną połową pamięci L2, ale z możliwością jej odblokowania poprzez zamalowanie jednego mostka L2 na procesorze (ta sama sytuacja jest w Duronie na jądrze Applebread ). W tej sytuacji możemy się cieszyć z mocniejszego procesora za niższą cenę.

AMD Duron: Od początku Durony były "okrojonymi" pod względem pamięci L2 (tylko 64kb) Athlonami XP. Zablokowanie tych 192 kb ma ogromny wpływ na wydajność, przez co Durony były tanie i kupowane przez niewymagających użytkowników. Dwa lata temu wstrzymano ich produkcję, aby po roku rozpocząć ją ponownie, z tym, że na nowym jądrze o nazwie Applebread. Sprytni użytkownicy odkryli, że nowe Durony świetnie się podkręcają oraz, że są na rdzeniu Thoroughbred z zablokowanym cachem drugiego poziomu. Jednakże, układy wyprodukowane przed 39 tygodniem 2003 roku można z powodzeniem przerobić na normalnego Athlona XP, poprzez zamalowanie przepalonego mostka L2. Durony oparte na rdzeniu Applebread były produkowane w wersjach 1.4 GHz, 1.6 Ghz i 1.8Ghz, z których właściwie każdy bez problemu podkręca się do ok. 2200Mhz. Szkoda jednak, że produkcja znów została wstrzymana na rzecz nowych układów o nazwie Sempron.

AMD Sempron. Jest to, jak dla mnie, chwyt marketingowy firmy AMD. Semprony to nic innego, jak Athlony XP na rdzeniu Thoroughbred z zaniżonym mnożnikiem i szyną na poziomie 166Mhz. Zmieniła się tylko nazwa. Fakt, iż firma Advenced Micro Devices ma doskonale opanowany proces technologiczny rdzenia Thoroughbred, a do wyprodukowania Semprona potrzeba mniejszej ilości krzemu niż do rdzenia Barton.

AMD Athlon64 (FX ). Najnowsze dziecko AMD, posiadające 64 bitową technologię, wykorzystywaną dotychczas w wydajnych procesorach serwerowych. Oprócz 64 bitów, Athlony64 posiadają szereg nowych technologii, mających na celu zmniejszenie zużycia procesora, sprzętową ochronę przed wirusami itp. Wyróżniamy na rynku procesory Athlon64 pod podstawki S754 i S939, dokładniejsze informacje na ten temat znajduje się TU. Dodam, że nie selekcjonowany procesor prosto ze sklepu o nominalnym taktowaniu 2GHz( 3000+ S754) podkręcił się na 2500Mhz przy zmianie napięcia z 1,5V na 1,55V, co świadczy o ogromnym potencjale tych procesorów.

Intel:

Pentium III, Pentium 4, Intel Celeron.

Pentium III. Został wyparty przez P4 na rdzeniu Northwood, choć Intel całkiem niedawno zdał sobie sprawę, że to był błąd. Układy Pentium 3 były bardzo wydajne przy niskim taktowaniu. Intel jeszcze wtedy dopracowywał architekturę tego procesora, ale jednak zdecydował się postawić na taktowanie. Myślę, że gdyby do dziś zwiększać taktowanie P3, to z pewnością P4 nie miałoby racji bytu, ale jednak tak nie jest. Dodam, że P3 były bardzo drogie, przez co mało osób mogło sobie na nie pozwolić.

Intel Celeron: Sytuacja jest tu identyczna jak u AMD, czyli Celeron jest "okrojonym" P4. Pozbawiono go HT i zmniejszono ilość pamięci cache L2 do 128kb, co czyni Celeron’a bardzo wolnym procesorem. Dla porównania - zwykły Celeron (nie „D”) o taktowaniu 2,6Ghz jest wolniejszy od Durona 1.6GHz, więc różnica jest widoczna. Układy te są nazywane "większymi kalkulatorami" :). Niedawno firma Intel wprowadziła na rynek nową wersję Celerona, opartą na najnowszym rdzeniu Prescott, wykonanym w technologii 90 nanometrów. Zwiększono także ilość pamięci L2 do 256kb, dzięki czemu nowy Celeron zwiększył swą wydajność, ale jednak ciągle nią nie grzeszy.

Intel Pentium 4. Układy Intel P4 są oparte na dwóch rdzeniach o nazwach Northwood i Prescott. E przeciwieństwie do Athlonów posiadają pamięć L3, inaczej także rozwiązano FSB. W procesorach Intela możemy spotkać szynę QPB (Quad Pumped Bus), czyli mamy zaoferowaną czterokrotnie większą przepustowość przy tym samym taktowaniu. Wynika z tego, iż AMD Athlon 3400+ posiada FSB 200, czyli 400Mhz DDR, natomiast Intel przy taktowaniu 200Mhz FSB ma 800Mhz QPB! Pentium 4 posiada także wielowątkowość, czyli Hyper Threading (HT). Ta technologia powoduje, że system operacyjny zamiast jednego P4, widzi 2 logiczne procesory, dzięki czemu niektóre aplikacje działają o wiele szybciej.